Kurierek Nr 9 - Agresja wśród dzieci i młodzieży

     Brutalizacja życia społecznego sprawia, że dla wielu młodych ludzi przemoc i agresja stały się atrakcją. Wykorzystywanie przewagi fizycznej  jest naturalnym sposobem zdobywania dóbr materialnych i regulowania stosunków międzyludzkich. Przemoc i agresja są również nieodłącznymi elementami życia codziennego szkół oraz placówek opiekuńczych, wychowawczych i resocjalizacyjnych. Przyjmują one coraz większe rozmiary, budząc w społeczeństwie poczucie zagrożenia i niepokoju. Agresja i przemoc, z wysokim stopniem brutalizacji, pojawiają się wśród dzieci i młodzieży. Prezentowane pozycje z pewnością okażą się pomocne dla wszystkich, którzy stykają się z tymi problemami.

1. Młode pokolenie : ofiara czy sprawca przemocy? Red. Teresa Sołtysiak, Aleksandra Nowakowska. Bydgoszcz : Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2010 (sygn. 102022)
  
Niniejsza książka to zbiór dwunastu artykułów naukowych, których autorzy podjęli rozważania na temat przyczyn, intencji, społecznych wzorów i skutków stosowania przemocy przez młodzież, zwracając uwagę na wiele form przemocy. Książka jest próbą określenia warunków, w jakich znajduje się jednostka lub grupy dopuszczające się przemocy albo stające się ofiarami tego zjawiska. Autorzy szczególny akcent położyli na najważniejsze w życiu młodych ludzi grupy i instytucje społeczne, czyli rodzinę, szkołę oraz media. 

2. Przemoc i agresja w szkole : od rozpoznania przyczyn do sposobów przeciwdziałania. Red. nauk. Paweł Łuczenko. Łódź : Wydawnictwo Akademii Humanistyczno - Ekonomicznej, 2009 (sygn. 99522)
  
Publikacja skierowana jest nie tylko do naukowców teoretyków, ale głównie do praktyków - nauczycieli, pedagogów i psychologów, którzy współtworzą codzienne życie szkoły. Na książkę składa się pięć części, z których każda omawia pewną istotną sferę zjawisk związanych z przemocą w polskiej szkole. W części pierwszej - „Przyczyny agresji i przemocy w szkole" autorzy omawiają przyczyny przemocy, znaczenie właściwego ich rozpoznawania. Część druga - „Percepcja zjawisk agresji i przemocy" prezentuje różne perspektywy postrzegania zjawisk szkolnej agresji i przemocy. Część trzecia - „Typy oraz formy agresji i przemocy w szkole" - to siedem tekstów, z których każdy omawia inny typ przemocy w szkole. Część czwarta - „Szkolna przemoc i agresja w perspektywie Kodeksu Karnego" - zebrała teksty przenoszące problem szkolnej przemocy w sferę regulacji prawnych. Część piąta - „Sposoby przeciwdziałania szkolnej agresji i przemocy" - to osiem propozycji „przecięcia spirali przemocy w szkole.

3. Pyżalski Jacek. Agresja elektroniczna wśród dzieci i młodzieży. Sopot : Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2011 (sygn. 102436, 102437)
  
W książce autor omawia powszechne obecnie zjawisko agresji elektronicznej dzieci i młodzieży. Przedstawia nowe media, zwracając szczególną uwagę na dysfunkcjonalne korzystanie z nowych technologii, którego przejawem jest właśnie agresja elektroniczna (cyberbullying), realizowana za pośrednictwem Internetu a także telefonów komórkowych. Autor wskazuje cechy cyberbullyingu oraz jego sprawców i ofiar. Opisuje również konsekwencje agresji internetowej oraz metody profilaktyki i interwencji w tej dziedzinie. Książka skierowana jest do nauczycieli i pedagogów, a także rodziców i opiekunów.

4. Systemowe rozwiązywanie problemów przemocy i agresji w szkole : praca zbiorowa. Pod red. Andrzeja Rejznera. Warszawa : Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej TWP : Wydawnictwo „Comandor", 2011 (sygn. 103430)
  
Jest to już trzecia pozycja wydana przez Wyższą Szkołę Pedagogiczną Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie, która realizuje projekt naukowy, dydaktyczny i wydawniczy ukierunkowany na próbę rozwiązywania problemu przemocy i agresji w szkole. W niniejszej pracy przyjęto założenie, że problem przemocy i agresji w szkole należy postrzegać, badać i opisywać w szerszym kontekście społecznym, z jednoczesną próbą budowania konkretnych rozwiązań. Publikacja jest przyczynkiem do rozwiązywania trudnych problemów społecznych. Będzie przydatna przy tworzeniu systemów pracy z młodzieżą trudną.

5. Wołosiak Anna. Napastowanie seksualne : głupia zabawa czy poważna sprawaWarszawa : Difin, 2011 (sygn. 103108)   
  
Książka jest próbą przedstawienia w przystępnej formie stanu wiedzy o problemie przemocy ze względu na płeć w relacjach rówieśniczych. Niniejsza publikacja stawia sobie za cel : pokazanie, iż rówieśnicza agresja i przemoc jest „zorientowana płciowo", wskazanie, że napastowanie jest zjawiskiem szczególnym, posiadającym swoje przyczyny i charakterystykę, pokazanie, w jaki sposób kultura i normy społeczne wzmacniają zjawisko napastowania seksualnego. Książka adresowana jest do nauczycieli, wychowawców, pedagogów i psychologów szkolnych. Przedstawia rady i sugestie, co robić, by do przemocy ze względu na płeć ni dochodziło. Zawiera scenariusze zajęć dla młodzieży do wykorzystania na zajęciach z profilaktyki przemocy, na godzinach wychowawczych i na zajęciach z wychowania do życia w rodzinie.

6. Wychowanie we współczesnej szkole - szkoła wolna od przemocy : „Człowiek - najlepsza inwestycja". Red. materiałów Ryszard Kowalski, Olga Szynkarczyk. Siedlce : Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczo - Humanistycznego, 2011 (sygn. 102999, 103000, 103001, 103002) 
  
W ramach projektu „ Praktyki pedagogiczne - kompetentnie, twórczo, przyjemnie" realizowanego przez Uniwersytet Przyrodniczo - Humanistyczny w Siedlcach w partnerstwie z Miastem Siedlce zaplanowana została konferencja „Szkoła wolna od przemocy". Niniejsza publikacja zawiera zbiór referatów wygłoszonych na konferencji przez profesorów mających bogaty dorobek naukowy i doświadczenie w rozwiązywaniu problemów wychowawczych. Referaty kierowane są do nauczycieli, pedagogów, wychowawców oraz studentów przygotowujących się do pracy pedagogicznej.

7. Zastraszanie i przemoc szkolna : profilaktyka : podręcznik dla nauczyciela. Red. nauk. Monika J. Dąbkowska, Mirosław R. Dąbkowski. Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2010 (sygn. 103122)
  
Niniejsza książka składa się z dwóch uzupełniających się części. W jednej przedstawiono podręcznik dla nauczyciela, wprowadzający go w sposób metodyczny do przeprowadzenia wśród uczniów zajęć profilaktycznych zastraszania i przemocy w szkole. W części tej znalazły miejsce informacje faktograficzne, dotyczące zastraszania i przemocy w szkole jak i opis jedenastu półtoragodzinnych warsztatów, pozwalających podnieść poziom skuteczności zapobiegania zjawiskom przemocy w szkole. Uzupełnieniem tej części książki jest część druga przynosząca rozważania o społecznej naturze zastraszania. W omawianej publikacji poruszono problem zastraszania wśród dzieci niepełnosprawnych intelektualnie.

8. Żywanowska Agnieszka. Agresja u osób z lekką niepełnosprawnością intelektualną : wielowymiarowość uwarunkowań. Kraków : Oficyna Wydawnicza Impuls, 2009 (sygn. 98634)
  
Autorka książki przedstawia przejawy zachowań agresywnych badanych uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym oraz zależności między sytuacją osobistą, rodzinną i szkolną a przejawianą przez nich agresją. To może stanowić podstawę do poznania nie tylko zjawiska agresji wśród uczniów, lecz także działań profilaktycznych przeciwdziałających pojawianiu się agresywności lub obniżających jej nasilenie czy zmieniających jej formę na bardziej akceptowaną społecznie. Niniejsza publikacja wypełnia lukę w badaniach nad agresją jednostek lekko upośledzonych umysłowo.

                                                                    

Oprac. Anna Korzeniewska 

Powrót do 2011