Kurierek Nr 2 - Zaburzenia odżywiania się

   Niniejszy "Kurierek" jest poświęcony zagadnieniu zaburzeń odżywiania, gdyż jest to coraz częściej spotykany problem, zwłaszcza wśród nastolatków. Do najczęściej występujących i najbardziej znanych należą:
- jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa),
-  żarłoczność psychiczna (bulimia nervosa),
- przejadanie się na tle psychicznym (binge eating disorder, BED).
  
Mają one podłoże psychiczno-emocjonalne. Ciało choruje odreagowując cierpienia duszy. Ich główną przyczyną jest głód autentycznej bliskości. Leczenie jest długotrwałe i trudne. Wymaga zaangażowania nie tylko osoby chorej, ale również jej rodziny. Często terapia wspomagana jest farmakologicznie. Duże znaczenie ma jak najwcześniejsze zdiagnozowanie choroby i rozpoczęcie terapii, gdyż nieleczone zaburzenia odżywiania mogą doprowadzić do poważnych komplikacji, a nawet śmierci.

1. Albisetti Valerio. Pułapka anoreksji : dlaczego się choruje, jak wyzdrowieć. Kielce : Wydawnictwo Jedność, 2006 (sygn. 85373, 85374)
  
W niniejszej pracy anoreksja ujęta jest w wymiarze społeczno-kulturowym i osobowościowym. Autor podkreśla, że choroba ta prawie nigdy nie dotyczy jedynie problemu wagi czy jedzenia. Zazwyczaj jest próbą poradzenia sobie, w sposób patologiczny, z własnymi konfliktami emocjonalnymi, trudnościami psychologicznymi czy też nerwicami. To w gruncie rzeczy dolegliwość psychiczna, która prowadzi do wypaczeń w sferze zachowań, a te z kolei wywołują dysfunkcje fizjologiczne. Popularności anoreksji autor upatruje w pogorszeniu relacji w rodzinie oraz w negatywnym wpływie mass mediów lansujących "modne" sylwetki i diety. W książce poruszono też kwestię leczenia, wskazując na psychoterapię indywidualną jako najskuteczniejszą metodę, która pomaga osobie chorej odbudować poczucie własnej tożsamości i wartości.

2. Anoreksja i bulimia psychiczna : rozumienie i leczenie zaburzeń odżywiania się. Pod red. Barbary Józefik. Kraków : Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1999 (sygn. 77591, 81450)
  
Niniejsza monografia jest pierwszą w Polsce próbą całościowego opisu problemu zaburzeń jedzenia. Na jej treść składa się przegląd aktualnych poglądów na temat etiologii, przebiegu oraz leczenia anoreksji i bulimii psychicznej, wzbogacony o własne doświadczenia kliniczne ośrodka psychiatrycznego, którego pracownikami są autorzy publikacji (Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego). Praca ta napisana jest prostym i zrozumiałym językiem oraz posiada wyrazistą strukturę, co jest jej niewątpliwą zaletą. Cenne informacje znajdą w niej zarówno lekarze, psycholodzy, studenci medycyny, jak i pacjenci oraz ich rodziny.

3. Cooper Myra, Todd Gillian, Wella Adrian. Bulimia : program terapii. Poznań : Zysk i S-ka Wydawnictwo, cop. 2005 (sygn. 81451)
  
Książka została zaprojektowana jako program samopomocy oparty na doświadczeniach autorów w pracy badawczej i w leczeniu pacjentów z bulimią nerwową. Dostarcza specjalistycznej wiedzy na temat bulimii oraz prezentuje wiele uznanych, podstawowych zasad terapii kognitywnej. Zawarto w niej plan leczenia jak też komplet arkuszy do wypełnienia. Pozycja ta z powodzeniem może być wykorzystywana w terapii indywidualnej. Szczególnie cenna może okazać się w leczeniu osób z bulimią cierpiących dodatkowo z powodu problemów innego rodzaju i potrzebujących profesjonalnej opieki.

4. Józefik Barbara. Relacje rodzinne w anoreksji i bulimii psychicznejKraków : Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, cop. 2006 (sygn. 87403)
  
Problematyka anoreksji i bulimii jest często poruszana w polskiej literaturze przedmiotu, jednak w większości są to prace dotyczące obrazu siebie i samooceny. Znacznie mniej prac dotyczy aspektów rodzinnych. Niniejsza publikacja do takich właśnie należy. Autorka jest terapeutą rodzinnym i oprócz charakterystyki wyżej wymienionych chorób przedstawia w niej wyniki własnych badań w zakresie zaburzeń odżywiania się oraz problematyki rodzinnej. "Obszarem zainteresowania objęta została, z jednej strony, problematyka więzi i autonomii w rodzinach pochodzenia pacjentek i w rodzinach pochodzenia ich rodziców, z drugiej - ocena funkcjonowania rodziny jako całości, wzajemna ocena relacji pacjentek z ich rodzicami i wreszcie ocena relacji małżeńskiej rodziców pacjentek".

5. Kolloch Brigitte, Zoller. Dziennik bulimiczki. Wrocław : Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo, cop. 2006 (sygn. 83321)
  
Pozycja ta jest nie tylko subiektywnym, dramatycznym opisem doświadczeń młodej dziewczyny cierpiącej na bulimię i podejmującej w końcu niełatwą walkę z chorobą, ale też swego rodzaju "informatorem" na temat tej choroby. Można z niej wyczytać, jakie są przyczyny pojawiania się bulimii, jak się ona objawia oraz jak przebiega przykładowa terapia.

6. Mroczkowska Dorota, Ziółkowska Beata, Cwojdzińska Anna. Zaburzenia odżywiania : poradnik dla rodziców i bliskich. Warszawa : Wydawnictwo Naukowe "Scholar", 2007 (sygn. 89933)
  
Poradnik stanowi swoisty przewodnik pomagający w zdobywaniu wiedzy na temat problemów związanych z zaburzeniami odżywiania. Skierowany jest do osób zainteresowanych wspieraniem dzieci i młodzieży w formowaniu właściwego stosunku do własnego ciała. Jego adresatami są więc nie tylko rodzice i bliscy osób chorych, lecz także nauczyciele, wychowawcy, trenerzy.  Rozpiętość i różnorodność rozważanych przez autorki problemów jest dość duża. Od zagadnień dotyczących rozwoju i dorastania, roli rodziny i najbliższych w tym procesie, poprzez rozpoznanie problemu aż do leczenia, terapii, readaptacji po przebytym leczeniu, czy w końcu tak ważnej prewencji. Dość dokładnie omówiono najbardziej rozpowszechnione zaburzenia, takie jak anoreksja czy bulimia.

7. Niewiadomska Iwona, Kulik Agnieszka, Hajduk Agnieszka. Jedzenie. Lublin : Wydawnictwo KUL : Wydawnictwo „Gaudium", 2005 (sygn. 81325)
  
Książka jest kolejnym tomikiem serii "Uzależnienia: fakty i mity". Ma na celu "ukazanie czynników doprowadzających do powstawania zaburzeń odżywiania, mechanizmu regulującego zachowania osoby uzależnionej oraz wielowymiarowe skutki utraty kontroli nad jedzeniem". Przedstawiono w niej biologiczne, psychospołeczne i kulturowe funkcje odżywiania w życiu człowieka, dokonano charakterystyki uzależnienia od jedzenia, zaprezentowano jego somatyczne, psychiczne i społeczne konsekwencje oraz podmiotowe i pozapodmiotowe czynniki zaburzeń odżywiania. Poruszono również zagadnienie profilaktyki oraz sposobów leczenia. Jeden z rozdziałów poświęcono mitom dotyczącym jedzenia. Ich funkcjonowanie w społeczeństwie nierzadko prowadzi do bagatelizowania problemu oraz opóźnia zgłaszanie się osób chorych i ich rodzin po specjalistyczną pomoc.    

8. Starzomska Małgorzata. Anoreksja : trudne pytania. Kraków : Oficyna Wydawnicza Impuls, 2006 (sygn. 85092)
  
Niniejsza publikacja zbudowana w formie odpowiednio dobranych pytań i fachowych odpowiedzi zawiera bogatą wiedzę z zakresu anoreksji, podbudowaną badaniami własnymi autorki. Taki pomysł konstrukcji monografii czyni ją ciekawą i pozwala czytelnikowi na szybkie rozeznanie się w tematyce. Praca podzielona jest na pięć części: diagnostyka, uwarunkowania, przebieg, leczenie, pogranicze życia i śmierci. Zawarte w niej treści mają szeroki krąg odbiorców. Skierowane są zarówno do osób, których problem ten dotyczy bezpośrednio, jak i ich rodzin, nauczycieli oraz wychowawców.

9. Ziółkowska Beata. Anoreksja od A do Z : poradnik dla nauczycieli i wychowawców. Warszawa : Wydawnictwo Naukowe "Scholar", 2005 (sygn. 80148)
  
Książka składa się z dwóch części. "Pierwsza (...) służy uporządkowaniu wiedzy naukowej dotyczącej zaburzeń łaknienia. Druga ma znaczenie praktyczne. Wskazuje bowiem na zasadność oraz cele prowadzenia działań profilaktycznych w szkole, a ponadto proponuje trzy projekty programów z zakresu profilaktyki pierwszego stopnia. Dzięki sporej dawce wiedzy naukowej, jak i praktycznym podpowiedziom Anoreksja od A do Z może być pomocna dla nauczycieli i wychowawców w działaniach prewencyjnych na terenie szkoły czy innej placówki wychowawczej".

                                                                                                                                        

Oprac. Agata Chodowiec

Powrót do 2008