Kurierek Nr 11 - Książki nominowane do Nagrody Literackiej 2007

   Wśród tegorocznych finalistów Nagrody Literackiej „NIKE" są nominowani z lat ubiegłych - Tomasz Różycki i wielokrotni finaliści - Magdalena Tulli, Marcin Świetlicki oraz laureaci Nagrody - Wiesław Myśliwski, Jerzy Pilch. Nagroda ta przyznawana jest w Polsce od 1997 roku, jej celem jest promocja literatury polskiej. Corocznie wybierana jest najlepsza książka spośród szeroko pojętej prozy (czyli powieści, zbiorów opowiadań, pamiętników, dzienników, eseju) oraz poezji. Decyzję o przyznaniu nagrody Jury podejmuje w dniu jej ogłoszenia (tj. w pierwszą niedzielę października) i wręczenia, i do tego momentu finaliści nie znają wyniku konkursu. W kolejnej, jedenastej edycji Nagrody Literackiej „NIKE" za najlepszy utwór literacki minionego roku uznano „Traktat o łuskaniu fasoli" Wiesława Myśliwskiego. W Jury Nagrody Literackiej „NIKE" 2007 zasiadali: Tadeusz Bartoś, Henryk Bereza, Izabela Cywińska, Tadeusz Drewnowski, Dariusz Nowacki, Mariusz Stala, Małgorzata Szpakowska (przewodnicząca), Marta Wyka, Marek Zaleski.

1. Janion Maria. Niesamowita słowiańszczyznaKraków : Wydawnictwo Literackie, 2006 (sygn. 85796)
  
Profesor Maria Janion - badaczka romantyzmu polskiego, autorka „Gorączki romantycznej". Opisuje romantyczne próby rekonstruowania mitologii prasłowiańskiej, przypomina zapomniane XIX-wieczne rozprawy. W „Niesamowitej słowiańszczyźnie" prof. Janion dowodzi jak głęboko tkwimy w niewoli starych pojęć rodem z epoki romantycznej.

2. Myśliwski Wiesław. Traktat o łuskaniu fasoli. Kraków : Znak, 2006 (sygn. 83433)
  
Wiesław Myśliwski jest pierwszym laureatem „NIKE" za powieść „Widnokrąg" - 1997 r. „Traktat o łuskaniu fasoli" to szeroka opowieść o jednym życiu  - o okupacji i cudownym ocaleniu, o powojennym sierocińcu, o pracy na budowach w latach 50. , o wyjeździe na zachód. Narrator, stary człowiek, który pilnuje domków letniskowych nad malowniczym zalewem snuje opowieść, która urasta niemal do rangi wielkiego eposu. Losem bohatera rządzi przypadek, którego nie umiemy rozpoznać - nie tkwimy w chaosie, ale podlegamy działaniu jakiejś siły - nie umiemy jej jednak ani zrozumieć, ani opisać. Książka łatwa w czytaniu, ale trudna w zrozumieniu, mądra mądrością kogoś, komu udało się przeżyć czasy PRL-u za cenę ustępstw, wyrzeczeń, kompromisów.

3. Pilch Jerzy. Moje pierwsze samobójstwoWarszawa : Świat Książki, 2006 (sygn. 85107, 85108)
   Laureat „NIKE" w roku 2001 za książkę „Pod Mocnym Aniołem". Tegoroczna finalistka to po części powieść, po części zbiór opowiadań. Narratorem jest Piotr, który mieszkał w Krakowie, przeprowadził się do Warszawy, pisze, ma kłopoty z alkoholem - liczne podobieństwa do samego Pilcha. I w powieści, i w zbiorze opowiadań powracają te same epizody i ci sami bohaterowie. Podane to wszystko w tonie anegdoty, ale i pojawia się ton serio.

4. Różyczki Tomasz. Kolonie. Kraków : Znak, 2006 (sygn. 88533)
  
Autor m. in. „Świata i antyświata" i poematu „Dwanaście stacji" określił „Kolonie"jako podróż z dziecięcych lektur i wyobraźni. W wierszu „Kakao i papugi" T. Różyczki pisze: „Nic więcej nie mamy / ponad własne dzieciństwo". W tomie słyszymy też pytania o sens uprawiania poezji, o powołanie poetyckie, o dojrzałość. Rzeczywistość jest w całości niezwykła, rządząca się własnymi zasadami. Wiersze pisane pełnym prostoty stylem, wzorowanym na dziecięcych rymowankach.

5. Szczygieł Mariusz. Gottland. Wołowiec : Czarne, 2006 (sygn. 89365)
   Zbiór reporterskich opowieści o czeskiej historii najnowszej - od końca XIX wieku po współczesność. Poprzez teksty o najsłynniejszych czeskich ikonach kultury popularnej pokazuje społeczeństwo i kraj. Bohaterami opowieści są między innymi: Karel Gott, Helena  Vondrackowa, Marta Kulisowa, Otoka Svec, Lida Baarowa. Wyłaniają się z tych opowieści Czechy, które nie unikają trudnych wyzwań i zasadniczych rozstrzygnięć. Mariusz Szczygieł rozbija mocno ugruntowany w Polsce stereotyp naszego południowego sąsiada - jako kraju wesołego i trochę na niby, a Czecha jako człowieka wesołego wesołego beztroskiego.

6. Świetlicki Marcin. Muzyka środkaKraków : a5, 2006 (sygn. 89721)
   „Świetlicki - reaktywacja" to krótki wiersz otwierający tom. Choć matrixowa groźba reaktywacji i zapowiedź powrotu autora zwodzi - ani na chwilę poeta nie wypadł z obiegu, ani nie zmienił strategii pisania. To kolejny tomik po „Czynnym do odwołania" (2001), „Nieczynnym" (2003). „Muzyka środka" skłania do refleksji  i podróżowania do innego świata, w którym jest lepiej, dlatego że tu jest gorzej, do poetyckiej melancholii.

7. Tulli Magdalena. Skaza. Warszawa :  W.A.B, 2006 (sygn. 89371)
   To już trzeci finał dla Magdaleny Tulli („W czerwieni", „Tryby"). „Skaza" to zarazem realistyczna i symboliczna przypowieść, bohaterowie opowieści są prawdziwi i nieprawdziwi, znajdują się w sytuacji realnej i symbolicznej jednocześnie - to powieść o wyobcowanych. „Skaza" podkreśla, że literatura zawsze dotyczy napiętnowanych - tu uchodźców. Los uchodźców ze „Skazy" to metafora zranionej tożsamości, odnosi się ona do każdego społeczeństwa.

 

Oprac. Maria Wodzyńska

Powrót do 2007