Kurierek Nr 5 - Praca we współczesnej szkole

   Zmiany społeczno-gospodarcze w Polsce w ostatnich latach spowodowały konieczność podjęcia zasadniczej reformy w edukacji i były uzasadnione potrzebą zwiększenia roli edukacji i podniesienia jakości kształcenia oraz wychowania. Na nauczycielach spoczywa obowiązek kształtowania postaw aktywnych, twórczych, otwartych i tolerancyjnych uczniów, zdolnych do ciągłego kształcenia, funkcjonowania w społeczeństwie informacyjnym oraz epoce wciąż zmieniającej się cywilizacji. Nauczyciele powinni krytycznie oceniać istniejący stan i funkcjonowanie szkoły, by dojrzeć potrzebę zmian i aktywnie uczestniczyć w ich przygotowaniu, realizacji i kontynuacji. Realizacja założonych celów i osiągnięcie pożądanego stanu w edukacji są w znacznej mierze zależne od poziomu przygotowania nauczycieli, ich sposobu myślenia, nastawienia i gotowości do zmian. Chciałabym polecić nauczycielom i innym zainteresowanym osobom kilka najnowszych publikacji, jakie znajdują się w zbiorach Biblioteki Pedagogicznej im. Heleny Radlińskiej w Siedlcach, dotyczących pracy we współczesnej szkole.

1. Chomczyńska-Rubacha Mariola, Rubacha Krzysztof. Płeć kulturowa nauczycieli : funkcjonowanie w roli zawodowej. Kraków : Oficyna Wydawnicza Impuls, 2007 (sygn. 88617, 88618)
  
Autor przeprowadza weryfikację hipotez o wpływie stanu rozwoju roli płciowej na funkcjonowanie zawodowe nauczycieli oraz weryfikację twierdzenia o ekstrapolacji zjawisk związanych  z rolą płciową na pełnienie roli nauczyciela.

2. Kocór Maria. Nauczyciele wobec zmian edukacyjnych w PolsceRzeszów : Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2006 (sygn. 87550)
  
Autorka stawia sobie za cel całościowe spojrzenie na sposoby myślenia nauczycieli o rzeczywistości oświatowej. Problematyka postaw nauczycieli wobec zmian oświatowych wydaje się szczególnie ważna w okresie szybkiego rozwoju nauki, techniki i informacji naukowej, gdyż nie sposób wyobrazić sobie rozwój czy postęp cywilizacyjny bez rozwoju edukacji oraz bez aktywnego uczestnictwa i twórczego zaangażowania nauczycieli.

3. Koczoń-Zurek Sabina. Psychopedagogiczne i socjologiczne czynniki podtrzymujące aktywność zawodową nauczycielaKatowice : Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2006 (sygn. 88461)
  
Podtrzymywanie aktywności zawodowej można potraktować jako zjawisko przeciwne wypaleniu zawodowemu. Wymagania i zadania, nieraz odgórnie narzucane (np. konieczność awansu zawodowego), zmuszają nauczyciela do pracy nad sobą, do samokształcenia i doskonalenia się. Aktywność zawodowa jest stale podtrzymywana przez czynniki zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne. Autor próbuje znaleźć odpowiedź na pytanie: jakie czynniki psychopedagogiczne (związane z właściwościami indywidualnymi nauczyciela, zdeterminowane wewnętrznie) i socjologiczne (zdeterminowane bardziej zewnętrznie niż wewnętrznie) wyznaczają podtrzymywanie aktywności zawodowej nauczyciela?

4. Kompetencje nauczyciela polonisty we współczesnej szkole. Pod red. Edyty Bańkowskiej i Agnieszki Mikołajczuk. Warszawa : Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, 2006 (sygn. 88022)
  
Książka zawiera artykuły, które w postaci referatów, plakatów naukowych i głosów w dyskusji panelowej zostały zaprezentowane uczestnikom Ogólnopolskiej Interdyscyplinarnej Konferencji Naukowej. Analizowane są składniki kompetencji nauczyciela polonisty w kontekście oczekiwań współczesnej szkoły i uczelni wyższych, zapotrzebowania społecznego, a także wytycznych ministerialnych oraz ocen i postulatów samych nauczycieli.

5. Końska Elżbieta. Nauczyciel religii w szkole : tezy, poszukiwania, propozycje. Bydgoszcz : Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2006 (sygn. 88456)
   Autor w książce ukazuje miejsce i rolę współczesnego nauczyciela-katechety na tle wciąż zmieniającej się rzeczywistości szkolnej oraz refleksję nad jego pracą dydaktyczno-wychowawczą, na przykładzie katechetów - osób świeckich pracujących w szkołach podstawowych. W książce zostały podjęte badania dotyczące nauczyciela religii i jego pracy w szkole z przekonaniem, iż zgromadzenie wiedzy na ten temat będzie wkładem do dyskusji nad znalezieniem optymalnego modelu nauczyciela religii w szkole. Przyczyni się to do zwiększenia efektywności oddziaływań wychowawczych w szkole - jednego z najbardziej istotnych problemów wdrażanej w polskiej szkole reformy systemu edukacji.

6. Leksicka Krystyna. Nauczyciel wobec społecznych i edukacyjnych interpretacji swojego zawodu. Wrocław : Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2005 (sygn. 86995)
  
Autorka przedstawia zawód nauczyciela jako misję służenia nieograniczonemu rozwojowi ludzkich uzdolnień - nieograniczonym możliwościom samodoskonalenia się. Praca została podzielona na cztery części: nauczyciel wśród prawodawców i tłumaczy, nowe impulsy dla edukacji i nauczyciela, nauczyciel w badaniach własnych - zasady i wzory zachowań, Wrocławska Szkoła Przyszłości - kreatywne wypełnianie zawodu.

7. Łobodzki Mieczysław. O trosce o wychowanie w szkole. Kraków : Oficyna Wydawnicza Impuls, 2007 (sygn. 88634, 88635)
  
Niniejsza książka ma dopomóc nauczycielom zapoznać się z pewnym minimum wiedzy o wychowaniu, niezbędnej dla usprawnienia pracy wychowawczej z uczniami. Książka adresowana jest przede wszystkim do czynnych zawodowo nauczycieli oraz studentów kierunków nauczycielskich, a także pedagogiki i psychologii. Może zainteresować także rodziców pragnących zapoznać się z niektórymi przejawami działalności wychowawczej szkoły, by móc w niej uczestniczyć lub podjąć próbę jej w miarę obiektywnej oceny.

8. Parfieniuk Irena. Nauczyciel w sytuacji dialogu kultur. Białystok : Trans Humana, 2006 (sygn. 88703)
  
Książka stanowi dojrzałe studium na temat tożsamości społecznej nauczycieli północno-wschodniej Polski i związku określonego typu tożsamości narodowej z ich kompetencjami do realizacji działań z zakresu komunikacji międzykulturowej. Zaletą pracy jest umieszczenie tematyki badawczej na szerszym tle społeczno-kulturowej sytuacji mniejszości narodowej białoruskiej i litewskiej na obszarze wschodniego pogranicza.

9. Pyżalski Jacek. Nauczyciele - uczniowie : dwa spojrzenia na dyscyplinę w klasie. Kraków : Oficyna Wydawnicza Impuls, 2007 (sygn. 87548, 87549)
  
Autor zaprasza czytelników do zapoznania się z dwoma sposobami rozumienia problemu dyscypliny w klasie - z punktu widzenia nauczycieli i z punktu widzenia uczniów. Dyscyplina w klasie jest realnym problemem i zaangażowani są w nią zarówno nauczyciele jak i uczniowie. Z wychowawczego punktu widzenia połączenie dwóch spojrzeń jest niezbędnym warunkiem porozumienia nauczycieli z uczniami w poszukiwaniu skutecznych rozwiązań w zakresie dyscypliny w szkole.

10. Widstrand Towe.  Porozumienie bez przemocy czyli język żyrafy w szkole. Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, 2005 (sygn. 87570) 
  
Poradnik jest skierowany do osób, które pracują z dziećmi i młodzieżą, głównie w szkolnictwie. Przedstawia model porozumiewania się zwany Porozumienie bez Przemocy, opracowany przez psychologa dra Marshalla B. Rosenberga. Sprzyja zacieśnianiu współpracy między nauczycielami i uczniami, nie wywołując sprzeciwu i agresji. Język „żyrafy" ułatwia nauczycielowi nie tylko porozumiewanie się z uczniami, ale także wspólne planowanie pracy.

11. Włodarczyk Anna. Styl terapeutyczny w pracy nauczyciela polonisty. Kraków : Universitas, 2007 (sygn. 88512)
  
Książka omawia wielowymiarowość pojęcia „terapii" w edukacji. W sposób ciekawy przedstawione zostały analizy i interpretacje autentycznych zdarzeń szkolnych na lekcjach języka polskiego, a także ćwiczenia i projekty, pozwalające na budowanie refleksyjnej postawy nauczyciela w świadomym procesie nauczania.

 

Oprac. Jolanta Osińska-Kurek  

Powrót do 2007