Kurierek Nr 5 – Dysleksja

   Uczniowie ze specyficznymi trudnościami w czytaniu i pisaniu, nazywani uczniami dyslektycznymi lub dziećmi z dysleksją rozwojową, mają problemy z uczeniem się czytania i pisania. Trudności te występują pomimo dobrej sprawności intelektualnej (często powyżej przeciętnej lub wysokiej), posiadanej wiedzy i umiejętności rozwiązywania problemów oraz motywacji do nauki i ćwiczeń. Dysleksja jest obecnie najczęstszym zaburzeniem uczenia się u dzieci. Przedstawiam zatem  i zachęcam do skorzystania z poniższych publikacji wszystkich nauczycieli, rodziców, studentów kierunków pedagogicznych oraz wszystkich zainteresowanych problematyką ryzyka dysleksji i udzielaniem pierwszej pomocy dziecku zagrożonemu niepowodzeniami w nauce czytania i pisania.

1. Bogdanowicz Katarzyna Maria. Dysleksja a nauczanie języków obcych : przewodnik dla nauczycieli i rodziców uczniów z dysleksją.
Gdańsk : Wydawnictwo Harmonia, 2011 (sygn. 104356)
   Jak sugeruje tytuł, niniejsza publikacja skierowana jest do nauczycieli języków obcych, rodziców dzieci i młodzieży z dysleksją. Z pewnością książka znajdzie również szerokie grono odbiorców wśród psychologów, pedagogów, logopedów, nauczycieli innych specjalności oraz studentów. 
Publikacja składa się z dwóch części - teoretycznej i praktycznej. W części teoretycznej autorka omówiła zjawisko dysleksji i problemy, które w związku z tym pojawiają się podczas nauki języka obcego. Druga część książki zawiera konkretne wskazówki dotyczące indywidualizacji nauczania i organizacji pracy z dzieckiem oraz techniki ułatwiające nauczycielowi nauczanie ucznia dyslektycznego, przykłady przyjaznych pomocy dydaktycznych i nowości technologicznych, które mogą być pomocne w walce z dysleksją. Wszystkie one są sprawdzone przez Autorkę podczas prowadzonych przez nią lekcji języka angielskiego, co jest najlepszym dowodem na ich skuteczność. 

2. Bogdanowicz Marta. Ryzyko specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu: dysleksji, dysortografii i dysgrafii : Skala Ryzyka Dysleksji wraz z normami dla klas I i II. 
Gdańsk : Wydawnictwo Harmonia, 2011 (sygn. 85864, 103642)
   Książka jest cenną pomocą dla nauczycieli pracujących z dziećmi w wieku przedszkolnym bądź wczesnoszkolnym. W publikacji została zaprezentowana Skala Ryzyka Dysleksji (SRD) - niewymagające wiele czasu i nieskomplikowane narzędzie badawcze stosowane w celu wczesnego wykrycia ryzyka dysleksji wraz z procedurami korzystania z niej oraz sposobami oceniania i interpretowania wyników. Pozwala to na ustalenie, czy występuje u danego dziecka ryzyko dysleksji. Książka ta jest nowym, istotnie zmienionym wydaniem znanej książki prof. Marty Bogdanowicz "Ryzyko dysleksji". Autorka między innymi wprowadziła zmiany wynikające z reformy systemu edukacji w Polsce (obniżenie wieku szkolnego), uaktualniła terminologię, przedstawiła najnowsze badania naukowe i narzędzia diagnostyczne.

3.
 Kamińska Dominika, Ślęzak-Stachulak. Dobasoli do kanuka : ćwiczenia czytania pseudowyrazów dla dzieci z dysleksją. Gdańsk : Wydawnictwo Harmonia, 2011 (sygn. 103096)
   Jest to zbiór nietypowych ćwiczeń do nauki czytania. W zebranym materiale dominują zbudowane z sylab otwartych pseudowyrazy, czyli słowa pozbawione znaczenia. Tak dobrany materiał sprawia, że dzieci koncentrują się na odczytywaniu sylab, wyrazów, zdań - nie mogą bowiem odgadnąć lub domyślać się ich treści. Bardzo ważną część stanowią również te ćwiczenia, które stymulują zaburzone funkcje u dzieci z dysleksją, na przykład analizę i syntezę wzrokową oraz słuchową. Zdania te pomagają dzieciom w różnicowaniu podobnych liter (na przykład l - ł, o - ó, z - ż, n - m) oraz umożliwiają zapamiętanie odpowiedniej kolejności sylab, gwarantując rozumienie przeczytanego wyrazu i zdania. Istotne znaczenie mają także ćwiczenia, które uczą dziecko ze specyficznymi trudnościami właściwego postrzegania kierunku czytania, czyli od lewej strony do prawej.

4.
Kurowska Barbara. Dziecko ryzyka dysleksji w przedszkolu. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, 2011 (sygn. 103663)
   Autorka książki podejmuje kwestię zagrożenia dzieci dysleksją, wychodząc z założenia, że wykrycie tego typu zaburzeń rozwojowych prowadzących do problemów z czytaniem i pisaniem już u dzieci w wieku przedszkolnym oraz podjęcie odpowiednich działań profilaktycznych i terapeutycznych ułatwi dziecku start szkolny i uchroni je przed porażkami edukacyjnymi. W poszczególnych rozdziałach autorka opisała historię badań nad dysleksją, jak również jej przyczyny i objawy. Przedstawiła rozwój poszczególnych funkcji spostrzeżeniowych i motorycznych dziecka oraz ich zaburzenia, które mogą utrudniać naukę czytania i pisania. Zaprezentowała także wyniki badań przeprowadzonych wśród dzieci pięcioletnich wraz z propozycjami działań wspierających rozwój dzieci zagrożonych dysleksją.

5. Wojtowicz Mirosław.
Scenariusze zajęć biblioterapeutycznych nie tylko dla uczniów z dysleksją : terapia - zabawa - nauka : szkoła podstawowa i gimnazjum. Gdańsk : Wydawnictwo Harmonia, 2010 (sygn. 102188)
   Pozycja ta adresowana jest do pedagogów, psychologów, wychowawców, polonistów, bibliotekarzy. Skorzystać z niej mogą wszyscy, którzy w warunkach zabawy i relaksu, wykorzystując niekonwencjonalne metody pracy, przygotowują ucznia do beztroskiej nauki, pomagając mu opanować umiejętności szkolne w zakresie czytania, pisania, wypowiadania się, inspirują go do twórczej aktywności, a jednocześnie próbują minimalizować zaburzenia emocjonalne czy nieodpowiednie zachowanie. Zamieszczone w publikacji scenariusze zajęć przeznaczone są dla uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum. W przedstawionych propozycjach scenariuszy autorka wykorzystała metody twórczego myślenia, elementy pedagogiki zabawy i dramy. Terapię wzbogaciła zajęciami plastycznymi oraz muzyką.

6.
Wokół dysleksji : co warto wiedzieć o dysleksji i nowoczesnych sposobach przeciwdziałania jej. Pod red. nauk. Zofii Pomirskiej. Warszawa : Difin, 2010 (sygn. 102493)
   Książka polecana jest szczególnie terapeutom i nauczycielom, którzy znajdą w niej nietypowe metody pracy wzbogacając tym samym swój warsztat pracy. Rodzicom uczniów dyslektycznych jako pomoc w poznaniu trudności swoich dzieci i wspieraniu ich w pokonywaniu tychże trudności. Książka podzielona jest na trzy części.
Części I - zawiera wprowadzenie w problematykę dysleksji w ujęciu historycznym, typologicznym i etiologicznym. Autorzy tej części analizują zjawisko dysleksji w kontekście niepowodzeń szkolnych oraz wpływu analizowanych trudności na psychospołeczne funkcjonowanie dzieci.
Część II - poświęcona została niekonwencjonalnym rodzajom terapii, wśród których znalazły się: mapa myśli, terapia humorem oraz bajkoterapia.
Część III - wprowadza w świat nowych możliwości terapii pedagogicznej, jaką stanowi praca z komputerem. Autorka wskazuje programy komputerowe szczególnie przydatne do pracy z dziećmi z zaburzeniami czytania i pisania. 

7. Wspomaganie rozwoju dziecka z ryzyka dysleksji.
Pod red. Anety Rudzińskiej-Rogoży. Kraków : Impuls, 2011 (sygn. 104805) 
   Publikacja ta ma służyć propagowaniu wiedzy oraz wymianę doświadczeń pomiędzy wszystkimi, którzy są odpowiedzialni za edukację dzieci. Myślą przewodnią książki jest idea wczesnej diagnozy i pracy korekcyjno-kompensacyjnej podejmowanej wobec dzieci, u których obserwuje się pierwsze symptomy nieharmonijnego rozwoju psychomotorycznego. Książka składa się z dwóch części. Pierwsza koncentruje się na teoretycznych aspektach podejmowanej tematyki. Druga część książki ma charakter praktyczny. Stanowi zbiór ciekawych propozycji ćwiczeń, gier i zabaw korekcyjno-kompensacyjnych zawartych w konspektach i scenariuszach zajęć.

8.
Zakrzewska Barbara. Kombinatoryka wyrazowa : spostrzegaj - pomyśl - działaj. Gdański : Wydawnictwo Harmonia, 2010 (sygn. 102635)
   W prezentowanej książce znajduje się wiele propozycji ćwiczeń oraz materiały językowe, które ułożone są od najprostszych do najtrudniejszych. Zadania ćwiczone to: budowa i różnicowanie samogłosek, spółgłosek i sylab graficznie podobnych (a - o, b - d, g - p, l - ł - t, ma - na itp.), liczne operacje na wyrazach dwu- i trzysylabowych, dodawanie, usuwanie, przestawianie liter i wiele innych. Całość ma na celu poprawienie umiejętności płynnego i bezbłędnego czytania. Wiele ćwiczeń przedstawionych jest w formie łamigłówki, dzięki czemu dziecko nie będzie się nudzić, a ich rozwiązanie da uczniowi wiele satysfakcji i motywację do wykonania kolejnego ćwiczenia.

                             

Oprac. Katarzyna Czarnocka-Pasztor

 

Powrót do 2013