Kurierek Nr 10 - Historia Polski

Biblioteka Pedagogiczna w swoich zbiorach posiada literaturę z różnych dziedzin. Chcemy zaprezentować Państwu książki z historii Polski , z życia na kresach Rzeczypospolitej, w czasach PRLu, a także przykre wydarzenia o rzezi Wołyńskiej, których ślad na zawsze pozostanie w wielu Polakach, którzy stracili swoich bliskich.

1. „Bo mnie tylko wolność interesuje..."Wywiad-rzeka z Marianem Gołębiewskim (Nowy Jork, listopad 1988 - czerwiec 1989). Wywiad przeprowadził Dariusz Balcerzyk, wstęp i opracowanie Justyna Dudek. - Lublin : Instytut Pamięci   Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oddział w Lublinie, 2011 (sygn. 106199)
   Książka jest zapisem rozmowy z Marianem Gołębiewskim, przeprowadzonej na przełomie 1988 i 1989 r. w Nowym Jorku. To historia osobista widziana oczyma wyższego dowódcy, który komentuje wydarzenia z odległej perspektywy czasowej. Autor w barwny sposób relacjonuje swoje wojenne i powojenne losy, a niejednokrotnie podaje nieznane dotąd fakty. Wspomnienia obejmują okres od dzieciństwa autora aż po rok 1956. W tekście odnajdziemy także nieliczne informacje, które odwołują się do aktywności Mariana Gołębiewskiego po 1956 r. Marian Gołębiewski „Korab", „Irka", „Ster" (1911-1996) - cichociemny, szef Kedywu Inspektoratu Zamość i komendant Obwodu Hrubieszów Armii Krajowej. Po zajęciu Lubelszczyzny przez Armię Czerwoną pełnił wysokie funkcje w strukturach Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj oraz Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość" Okręgu Lublin. Skazany w procesie I Zarządu Głównego WiN na karę śmierci. Spędził dziesięć lat w więzieniu. W połowie lat sześćdziesiątych jeden z twórców tajnej organizacji „Ruch"; za działalność w niej ponownie skazany na karę więzienia. W latach siedemdziesiątych związany z Ruchem Obrony Praw Człowieka i Obywatela. W 1982 r. wyjechał do Stanów Zjednoczonych.

2. Koprowski Marek A. Wołyń : epopeja polskich losów 1939-2013 : akt 1. Zakrzewo : Wydawnictwo Replika, cop. 2013 (sygn. 106694)
   Utworzone w 1921 r. województwo wołyńskie miało być Ziemią Obiecaną dla osiedlających się tam Polaków, w tym dla legionistów Józefa Piłsudskiego i bohaterów wojny polsko-bolszewickiej. II wojna światowa wymazała ten obszar z mapy Polski, a Rodacy z Wołynia przeszli przez piekło okupacji sowieckiej, niemieckiej i ukraińskich rzezi.
Książka jest zbiorem osobistych relacji Polaków, którzy doświadczyli na Wołyniu gehenny trzech wrogów, podjęli z nimi walkę, a po wygranej wojnie musieli opuścić swoje domy, osiedlić się w Ojczyźnie o nowych granicach i znosić prześladowania ludowej władzy.
 

3. Nicieja Stanisław Sławomir. Kresowa Atlantyda : historia i mitologia miast kresowych. T. 2, Uzdrowiska i letniska kresowe Truskawiec, Jaremcze, Worochta, Skole, Morszyn. Opole : Wydawnictwo MS, cop. 2013 (sygn. 106342)
   Drugi tom opowieści o 200 miastach i miasteczkach kresowych. W książce zamieszczono 240 unikalnych fotografii, a indeks zawiera prawie 1100 nazwisk. Książka niniejsza jest wyprawą do świata polskich uzdrowisk, letnisk i zimowisk kresowych, do krainy, która po stracie tych ziem przez Polskę, pogrążyła się niczym mityczna Atlantyda w odmętach zapomnienia. Dzięki niej udało się jednak wydobyć z kompletnego zapomnienia wiele fascynujących wydarzeń, zadziwiających biografii, wygasłych już w świadomości obecnych pokoleń legend i mitów. Książka niniejsza jest wyprawą do świata polskich uzdrowisk, letnisk i zimowisk kresowych, do krainy, która po stracie tych ziem przez Polskę, pogrążyła się niczym mityczna Atlantyda w odmętach zapomnienia. Dzięki niej udało się jednak wydobyć z kompletnego zapomnienia wiele fascynujących wydarzeń, zadziwiających biografii, wygasłych już w świadomości obecnych pokoleń legend i mitów.

4. Potaczała Krzysztof. Bieszczady w PRL-u. Cz. 2. Olszanica : Wydawnictwo Bosz, 2013 (sygn. 106273)
   Druga część zbioru reportaży Krzysztofa Potaczały o Bieszczadach w czasach PRL-u. Prawdziwe, w większości mało znane historie i anegdoty oparte na dokumentach i wywiadach ze świadkami tamtych czasów. Pierwsze bieszczadzkie bazy studenckie i osada „hipisów" w Caryńskiem, dzieje pomnika gen. Świerczewskiego i historia Chaty Socjologa, kościół zbudowany w jedną noc i cerkiew odbudowana dzięki uporowi jednego człowieka, kombinat drzewny „Ustianowa" i wojskowe gospodarstwa rolne, plany stworzenia skansenowej wioski wŁopience i bombowa wizja towarzysza Gierka, wreszcie podróż pociągiem pod sowieckim nadzorem to tematy tej bogato ilustrowanej archiwalnymi zdjęciami książki.
Dygnitarze partyjni i hodowcy węży, zmiany nazw wsi i zima stulecia, wiece przyjaźni i strajki, tajemnicze mogiły i ośrodki rządowe, pomnik Stalina w Ustrzykach i wysiedlenia mieszkańców Soliny. Polowania, górale i bieszczadzki „pan na włościach" w randze pułkownika. 20 barwnych opowieści splecionych losami nietuzinkowych postaci.

5. Wieliczka-Szarek Joanna. Wołyń we krwi 1943. Kraków : Wydawnictwo AA, cop. 2013 (sygn. 106432)
   Coraz bliżej smutnej 70. rocznicy Krwawej Niedzieli na Wołyniu. 11 lipca 1943 roku bandy „powstańców" - pod niemieckim parasolem ochronnym i z użyciem niemieckiej broni (wielu Ukraińców było wcześniej na służbie niemieckiej), odpowiednio zindoktrynowane przez nacjonalistycznych demagogów i podżegaczy, przybyłych spoza Wołynia - doprowadziły do największego nieszczęścia w wielowiekowej, wspólnej historii Polaków i Rusinów zamieszkujących Rzeczpospolitą (nazywanych od XIX w. Ukraińcami). Tylko tego dnia bandyci z OUN i z UPA zamordowali - ze szczególnym okrucieństwem, głównie przy pomocy narzędzi gospodarskich - tysiące polskich mieszkańców Wołynia: mężczyzn, kobiet i dzieci. Miejscem zbrodni były przede wszystkim kościoły, niedzielne skupiska wiernych, bo to była dla zbrodniarzy okazja! Oni sami „świętowali" tego dnia w Kościele prawosławnym świętych Piotra i Pawła!
Po Krwawej Niedzieli „ostateczne rozwiązanie kwestii polskiej" przy pomocy zbrodni rozciągnęło się na Podole, Lubelskie i całe pogranicze polsko-ukraińskie. Krwawe bandyckie napady na polskie miejscowości trwały do lat powojennych. To wieloletnie, traumatyczne doświadczenie nazywamy dziś umownie „rzezią wołyńską", dotyczyło ono nie tylko Wołynia. Tu się jednak rozpoczęło. Szacuje się, że przyniosło śmierć męczeńską około 150 tysiącom Polaków. Także wielu Żydom, Ormianom i przedstawicielom innych narodowości oraz sprawiedliwym Ukraińcom, próbującym ratować sąsiadów.

6. Wysocki Jacek. Ukraińcy na Lubelszczyźnie w latach 1944-1989. Lublin : Instytut Pamięci Narodowej. Komisja  Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oddział w Lublinie 2011 (sygn. 106201)
   W książce przedstawiono różne aspekty życia ukraińskiej mniejszości narodowej na Lubelszczyźnie. Szczególnie dużo miejsca poświęcono powojennym wysiedleniom Ukraińców do USRR, akcji „Wisła", działalności OUN-UPA oraz kwestiom religijnym i kulturalnym. Zwrócono także uwagę na stosunkowo mało znane kwestie związane z powrotami ludności ukraińskiej z Ziem Odzyskanych na Lubelszczyznę. Zjawisko to przedstawiono w dwóch płaszczyznach - postawy struktur administracji państwowej jak też reakcji ludności polskiej. Analiza tego problemu wykazała, że powstałe z tego powodu konflikty wynikały przede wszystkim z nieuregulowanych spraw majątkowych. W przedstawieniu powojennych dziejów ludności ukraińskiej na terenie Lubelszczyzny nie mogło zabraknąć informacji na temat działalności Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego. Inicjatywy podjęte przez towarzystwo, będące narzędziem polityki narodowościowej władz, miały wpływ na integrację mniejszości ukraińskiej. W monografii przedstawiono także działania aparatu bezpieczeństwa wobec ludności ukraińskiej w latach 1944-1989. Dodatkowo zamieszczono wybór dokumentów obrazujących wybrane dziedziny życia ukraińskiej mniejszości narodowej na Lubelszczyźnie

Opracowała: Anna Mirońska

Powrót do 2013