Historia

Jubileuszowe refleksje

    Początki Biblioteki Pedagogicznej w Siedlcach datujemy na rok 1952, kiedy to pojawił się pierwszy wpis do księgi inwentarzowej zbiorów Powiatowej Biblioteki Pedagogicznej. Bibliotekę ulokowano w Powiatowym Inspektoracie Oświaty wraz z całym księgozbiorem liczącym 256 woluminów i mieszczącym się na jednym regale. Pierwszym kierownikiem i tzw. Ryczałtowym pracownikiem był Włodzimierz Mierzwa.
    Sytuacja prawna bibliotek pedagogicznych ulega poprawie po wprowadzeniu w 1957 r. „Instrukcji w sprawie powiatowych bibliotek pedagogicznych" opracowanej przez Ministerstwo Oświaty. Zgodnie z tą instrukcją przyznano bibliotece jeden stały etat bibliotekarza. Księgozbiór biblioteki sukcesywnie powiększa się. Wzrastało także zainteresowanie siedleckich nauczycieli działalnością biblioteki. Dotychczasowe lokum już wkrótce okazało się zbyt ciasne, dlatego też przeniesiono bibliotekę do nieco większego lokalu mieszczącego się w budynku obecnego kina "Podlasie" przy ulicy Świętojańskiej. W związku z poprawą warunków lokalowych przekazano bibliotece księgozbiór ZNP liczący 1400 woluminów, dzięki czemu wielkość księgozbioru osiągnęła liczbę 2226 woluminów, z których korzystało 50 zarejestrowanych czytelników.
    W 1958 r. funkcję kierownika biblioteki powierzono Wiesławie Konopczyńskiej. Nowe kierownictwo biblioteki rozpoczęło intensywną popularyzację biblioteki i jej usług. Działania te zaowocowały prawie dwukrotnym wzrostem czytelników. Z usług biblioteki korzystali głównie nauczyciele z terenu miasta i powiatu siedleckiego. Niestety z powodów zagrzybienia lokalu biblioteka w 1959 r. po raz kolejny została zmuszona do przeprowadzki. Tym razem na potrzeby biblioteki przekazano dwa pomieszczenia w budynku ówczesnego Komitetu PZPR. Kierownictwo biblioteki pomimo wielu trudności na bieżąco wzbogacało formy pracy z czytelnikiem. Nawiązano współpracę z kierownikami ognisk metodycznych działających w poszczególnych szkołach, współuczestniczono w wyjazdowych konferencjach regionalnych połączonych z wystawami książek. W 1962 r. biblioteka przygotowała obszerną bibliografię prac o Podlasiu i Ziemi Siedleckiej. Organizowano także liczne spotkania literackie np. z Magdaleną Samozwaniec, Jerzym Putramentem, Moniką Żeromską.
    Wszystkie te działania przyczyniły się do sukcesywnego wzrostu liczby czytelników i zwiększenia zasięgu oddziaływania biblioteki. Dane statystyczne z 1969 r. informowały, że wskaźnik zasięgu biblioteki wynosi 55,8% i był równy średniej województwa, wskaźnik aktywności czytelniczej wynosi 9,0% (średnia województwa 9,1%), wskaźnik odbioru księgozbioru 50,4% (średnia województwa 50,1 %), wskaźnik zasobności księgozbioru 9,9% (średnia województwa 12,0%).
    W 1967 r. przy Powiatowej Bibliotece Pedagogicznej działał Klub Nauczycieli Nowatorów prowadzony przez dr Józefa Kozłowskiego pracownika Instytutu Pedagogiki w Warszawie. Działania klubu propagowały wśród nauczycieli ideę postępu pedagogicznego. Gościem klubu był między innymi dr B. Niemierko z prelekcją na temat "Nowoczesnych środków nauczania". W 1971 r. z pracy w bibliotece zrezygnowała Wiesława Konopczyńska, a funkcję kierownika powierzono Zofii Brzostek. W 1973 r. po raz kolejny przeniesiono bibliotekę do lokalu o powierzchni 101 m przy ulicy M. Nowotki (obecnie Gimnazjum nr 6). Biblioteka po raz pierwszy otrzymała właściwe warunki do realizacji statutowych zadań. Urządzono czytelnię, wypożyczalnię, magazyn książek. Sporym utrudnieniem dla czytelników była odległość biblioteki od centrum.
   Przełomową datą w historii biblioteki byt rok 1975, kiedy to w wyniku reformy administracyjnej kraju ustanowiono województwo siedleckie, a w ślad za tym 1 września 1975 r. wojewoda siedlecki powołał Pedagogiczną Bibliotekę Wojewódzką w Siedlcach z filiami w Garwolinie, Łukowie, Mińsku Mazowieckim, Sokołowie Podlaskim, Węgrowie.
   Dyrektorem nowo utworzonej placówki została Zofia Brzostek. W roku 1980 czekała bibliotekę kolejna przeprowadzka, niestety w dalszym ciągu nie do swojego lokalu. Bibliotekę umieszczono w Zespole Szkól Zawodowych NR 2 w Siedlcach. Podobnie jak wszystkie wcześniejsze lokalizacje i ta, miała być tylko tymczasowa, ale ta tymczasowość trwa do dnia dzisiejszego.
   Aby sprostać zadaniom placówki wojewódzkiej, wojewoda przyznał bibliotece 15 etatów. Zmieniła się organizacja pracy placówki. Powołano wydziały: gromadzenia i opracowania zbiorów, udostępniania zbiorów, informacyjno-bibliograficzny, terenowy (opieki nad bibliotekami szkolnymi), organizacyjny. W roku 1975 biblioteka dysponowała zbiorami wielkości 16 500 woluminów i obsługiwała 1100 czytelników.
    Kolejni dyrektorzy: Lucyna Kiryluk (1985-1987), Ewa Chyb-Konopczyńska (19871992) przyczynili się do umocnienia pozycji biblioteki. W 1992 r. w wyniku konkursu ogłoszonego przez Kuratorium Oświaty w Siedlcach dyrektorem została Marzena Kowalczuk i funkcję tę sprawuje do chwili obecnej.
    W latach 90. w związku z reformą systemu oświaty biblioteki pedagogiczne staty się nierozłącznym elementem w procesie doskonalenia nauczycieli. Biblioteka siedlecka wzbogaciła swoją ofertę usług dla czytelników. Na zamówienie poszczególnych Rad Pedagogicznych pracownicy biblioteki prezentują nowości książkowe. Raz w miesiącu w formie broszury "Kurierek Nowości" dostarczamy do szkół bieżącą ofertę książek. Uruchomiły "Mini Galerię", gdzie siedleccy nauczyciele prezentują swoje prace plastyczne. Aktywna współpraca z krajowymi wydawcami zaowocowała egzemplarzami gratisowymi podręczników szkolnych, z których nauczyciele mogli wybrać dla siebie najlepszy. Z roku na rok przybywa coraz więcej czytelników, na koniec 2001 r. było już 3600 osób i zarejestrowaliśmy około 30000 wypożyczeń. W 1999 roku w związku z transformacją ustrojową kraju zlikwidowano województwo siedleckie. Organem prowadzącym dla biblioteki stał się Samorząd Województwa Mazowieckiego. Biblioteka utraciła status placówki wojewódzkiej i stała się jedną z 6 bibliotek pedagogicznych w Województwie Mazowieckim.
   Niemalże odwieczny problem biblioteki - brak samodzielnego lokalu - pozostaje nie rozwiązany. Ciasnota lokalowa dokucza zarówno czytelnikom, jak i pracownikom biblioteki. Brak perspektyw lokalowych utrudnia planowanie długofalowych działań.

Wrzesień 2002, opracowanie Marzena Kowalczuk

Nadanie imienia

   We wrześniu 2002 roku Biblioteka Pedagogiczna w Siedlcach świętowała 50. lecie swojego istnienia. Obchody rocznicy uświetniło nadanie imienia bibliotece wielkiej polskiej działaczki oświatowej Heleny Radlińskiej. Na uroczystość, która miała miejsce 24 września przybyli przedstawiciele samorządu województwa mazowieckiego z wicemarszałkiem Markiem Lejkiem, administracji rządowej z wicewojewodą Maciejem Sieczkowskim. Samorząd miasta Siedlce reprezentował prezydent Mirosław Symanowicz. Licznie reprezentowane było środowisko bibliotekarskie województwa - w uroczystości uczestniczyli dyrektorzy bibliotek pedagogicznych, akademickich i publicznych oraz przedstawiciele placówek kulturalno - oświatowych z naszego miasta i województwa.
   Uroczystość została zorganizowana przez pracowników Biblioteki Pedagogicznej, a poprowadziła ją dyrektor Marzena Kowalczuk. Po uroczystym powitaniu zaproszonych gości zapoznała ich z historią powołania i działalnością biblioteki na przestrzeni 50. lat, prezentując przy tym rolę i zadania bibliotek pedagogicznych w systemie edukacji. Z biegiem lat biblioteki pedagogiczne stały się - z bibliotek jednej grupy zawodowej, dostępne dla wszystkich związanych zawodowo z kształceniem i wychowywaniem. W dalszej części zebrani zostali zapoznani z sylwetką patronki biblioteki - Heleną Radlińską, Jej działalnością oświatową, poglądami na czytelnictwo i rolę książki w procesach kształtowania postaw obywatelskich oraz podnoszenia poziomu gospodarczego i kulturalnego. Postać patronki biblioteki przybliżył również w swoim wykładzie prof. dr hab. Marcin Drzewiecki. Następnie zostało nadane imię bibliotece, Akt nadania imienia odczytał i przekazał na ręce dyrektora biblioteki - wicemarszałek Województwa Mazowieckiego, Marek Lejk. Uroczystość była również znakomitą okazją do nagrodzenia szczególnie wyróżniających się pracowników - nagrody Marszałka Województwa Mazowieckiego otrzymały: dyr. M. Kowalczuk oraz kierownik filii Garwolin, G. Moch, kilkanaście osób z Siedlec i filii z kolei otrzymało Nagrodę Dyrektora Biblioteki Pedagogicznej. Na zakończenie uroczystości w krótkim koncercie wystąpiła młodzież ze Szkoły Muzycznej w Siedlcach.

opracowanie Maria Wodzyńska